અનામિકા

અનામિકા

– ડો. શૈલેષ ઉપાધ્યાય.

“કેમ છો ડોક્ટર સા’બ, આજ-કલ કાંઈ મુંબઈમાં છો ને શું !”

સવારે ઉઠીને, જાતે માઈક્રોવેવમાં ચા બનાવીને, ચુસ્કીઓ લેતાં લેતાં; સવારનું ‘ટાઈમ્સ’ વાંચવા હાથમાં જ લીધું કે મોબાઈલ રણકયો. નવ એક થયા હશે, કદાચ સવા નવ; પણ શું ફરક, આમ પણ રવિવાર જ હતો. સુસ્તી પણ રગેરગમાં વર્તાતી હતી. સાહ્સા અનપેક્ષિત સમયે, મોબાઈલનાં રણકાર થી; પલકમાં જ મેં એ ઉપાડ્યો અને કાને લગાવ્યો.

“અ..હા…તમે કોણ ?”, અનાયાસ જ ઉતાવળમાં; સામેનો અવાજ ન પારખતાં મેં થોડા ગુંચવાઈને પ્રશ્ન કર્યો. સામે છેડે થી એક મધુર હાસ્ય ફેંકાયું. એ ઝીલતાં મેં, ફોન કાનેથી હટાવીને તેનો ‘સ્ક્રીન’ જોયો, કોનો ફોન છે એ જાણવા માટે. અરે.. આતો એ જ….વિમાસણમાં થી બહાર આવું એ પહેલા તો તેનો અવાજ ફરી રણક્યો.

“ક્યાં ખોવાઈ ગયાં ડોક્ટર સા’બ….ગુડ મોર્નીગ.”! મજાકનાં મૂડમાં હસતાં હસતાં એ બોલી.

અનપેક્ષિત વ્યક્તિનો ફોન, અને એ પણ સવાર સવારમાં?; હું થોડો આશ્ચર્યમય અને થોડો ડઘાઈ ગયો.

“અ…હા.. હા… હેલો…ગુડ મોર્નિંગ !” જેમ તેમ મારાં મોઢામાંથી શબ્દો નીકળ્યા.

ફરી શાંતિ…ન મેં કઈ કહ્યું,..ન સામે છેડે થી કોઈ અવાજ….હું તો વધુ મુંજ્વાણો….આણે આજે ફોન કેમ કર્યો હશે? તેને કેમ ખબર કે હું મુંબઈ માં જ છું? એવા શંકાસ્પદ સવાલો હજી મનમાં ઉઠતાં જ હતા, કે..

“હા.હા હા હા…..કેમ શું થયું ડોક્ટર સા’બ ? કેમ એકદમ શાંત છો?” મજાકમાં એણે કહ્યું.

હું તો હજી પણ માનવા તૈયાર જ ન હતો કે તેણે ફોન કર્યો છે….મને…..અશક્ય જ. મેં ફરી થી ફોન નો સ્ક્રીન તપાસ્યો…નામ તો એનું જ હતું. તેના નામની બાજુમાં ‘ફેવરેટ’ નમ્બરનો ‘સ્ટાર’ પણ હતો. જે વ્યક્તિ લગભગ છેલ્લા સાતેક મહિનાઓ થી સતત મને ટાળતી હતી, મારા કોઈ ફોન, એસ.એમ.એસ કે વોટ્સેપનો જવાબ પણ ન્હોતી આપતી, એ સામે ચાલીને મને આમ રવિવારે સવાર સવારમાં ફોન કરે. ન તો મારી સમજમાં આવતું હતું, કે ન મારી કલ્પનામાં.

“હલો… હા… નાં.. નાં… શાંત તો શું હોઉં…..પણ..!” એજ દ્વિધાજનક મન:સ્થીતીમાં મેં અજાણ્યે બોલી નાખ્યું.

“હા હા હા હાહ.હહ… આ ફેસબુક અને વોટ્સેપ ગ્રુપનો અભાર કે, તમારું પગેરું મુંબઈમાં થયું છે એ જાણ્યું. કેમ છો … આજે ?” ; પોતાની મજાક મસ્તી નાં સૂરમાં જ હસતાં હસતાં તેણે વાત આગળ ચલાવી.

“ઓહ.. આઈ.. આઈ એમ ફાઈન….એકદમ મજામાં….છું.. અને તું ? તું કેમ છે ?” વાતનો છેડો પકડી રાખતાં મેં પૂછી નાખ્યું. હવે પરિસ્થિતિ હું સમ્પૂર્ણ પણે પામી ગયો હતો. સ્વસ્થતા વધારવા માટે, સામે પડેલા મગમાંથી ચા નો એક ઘુટડો લીધો.

અને મને યાદ આવી એ ૫ જુલાઈ, ૨૦૧૫ ની સાંજ.

બન્યું એવું કે મારા એક પરમમિત્ર અને મેં મળીને, ઘાટકોપર-મુંબઈની અમારી શાળાનાં, એ વખતનાં અમારાં ધોરણનાં વિદ્યાર્થી-વિદ્યાર્થીનીઓ નું એક ‘વોટ્સેપ ગ્રુપ’ બનાવ્યું. આ નવી તકનીક પણ કમાલની છે. ૧૯૭૧ માં એસ. એસ. સી. પાસ થયાં પછી, ધીરે ધીરે એકમેક થી વિછુટા પડેલા અને દેશ-દૂનિયાનાં ખૂણે ખૂણે ફેલાઈ ગયેલ લોકોને એક પળમાં એક સાથે બેસવાનું એક આંગણું જ છે જાણે. ‘ગ્રુપ’ શરુ કર્યાનાં થોડા જ દિવસોમાં એક થી અગ્યાર અને પછી..એકવીસ… એકત્રીસ.. એમ કરતાં કરતાં લગભગ ૮૦ જેટલાં મિત્રો એ ‘ગ્રુપમાં’ જોડાયાં. સૌ એકમેકને ‘ગ્રુપ’માં ‘મળીને’ રોમાંચ અને આનંદ અનુભવવા લાગ્યાં. કોઈએ તો વળી પોત પોતાની તસ્વીરો પણ મૂકી ગ્રુપમાં, એકલાં, કુટુંબ સાથે અને પોતાના બાળકો અને પૌત્રો-પૌત્રીઓ સાથે પણ. ‘ગ્રુપ’માં આવતાંની સાથે જ શરુ થઇ, એકમેકની માહિતીની અદલા બદલી. કોઈનું કૌતુક, કોઈની પ્રશન્શા, કોઈની માહિતી, અને વળી કોઇની ટીખળ પણ ખરી. દિવસ આખો આ ગ્રુપનાં સદસ્યોને જાણે એક નવી પ્રવૃત્તિ જ મળી ગઈ. જાહેર છે, કે એક વસ્તુ ગ્રુપનાં સૌમાં સામાન્ય હતી, અને એ કે બધાં જ લગભગ ૬૦ વર્ષ કે તેનાથી મોટી ઉમરનાં હતાં. ભલે પછી તેઓ ઘાટકોપર સ્થિત હોય કે કોઈ બીજા શહેરોમાં કે અન્ય દેશોમાં હોય; બધાં જ પોત પોતાના સંસારમાં, અને કુટુંબમાં માથાડૂબ હતાં, કોઈ નોકરિયાત પોતાની વ્યવસાઈક સેવા-કાર્યથી નિવૃત્ત થયાં હતાં, તો બીજા થોડા નિવૃત્તિને આરે હતાં. અને જેઓ પોતાનો ધંધો ધરાવતા હતાં, તમના બાળકો હવે વ્યવસ્થિત રીતે ધંધો સમ્ભાળતા થઇ ગયા હતાં. લગભગ બધાં જ સારો એવો સમય ‘વોટ્સેપ ગ્રુપ’માં વિતાવવા લાગ્યાં. દિવસ આખો મજાક, મસ્તી, માહિતી, ગીત, સંગીત, ભજન, પ્રવચન… જેવાં સંદેશાઓથી ગ્રુપ ધમધમવા લાગ્યું.

અને જાહેર છે, કે એ પછીની તાતી જરૂરત એટલે કે, સૌને એક-મેકને મળવાની પ્રબળ ઈચ્છા. અને એ ઈચ્છા જોર પકડતાં, અમે રવિવાર, તા. ૫ જુલાઈ, ૨૦૧૫ ને રોજ સાંજે, ઘાટકોપરનાં જ એક જાણીતા સ્થળે સ્નેહ-મિલન [રીયુનીયન] નું આયોજન કર્યું. સહુને અગાઉ માહિતી મોકલવામાં આવી, જેથી લોકો પોતાનો સમય અને દિવસ આ કાર્યક્રમ માટે ફાળવે. ‘ગ્રુપ’માં ફરી એક નવી ઉમંગ અને ઉત્ત્સાહની લ્હેર છવાઈ ગઈ. કાંઈ કેટલાય સૂચનો, અભિપ્રાય અને સલાહની આપ-લે થઇ. સ્વયંસેવકોની એક સમિતિ નિમાઈ, જેઓએ આ સ્નેહ-મિલનનાં પુરા કાર્યક્રમની અને તમામ વ્યવસ્થાની જવાબદારી સંભાળી. સ્નેહમિલનમાં સહભાગી થનાર દરેકે પોતાનું નામ પણ આગોતરે મોકલ્યું, જેથી વ્યવસ્થાપકોને અંદાજીત હાજરીની જાણ થાય. સમિતિએ આખા કાર્યક્રમનો ચિતાર તૈયાર કર્યો. સ્નેહમિલનના એ ચાર-પાંચ કલાક કેવી રીતે વાપરવા, એનું વિગતવાર આયોજન કર્યું અને તેને અમલમાં લાવવાની પૂરે પૂરી તૈયારીઓ પણ કરી. ‘ગ્રુપ’ ઉપર ઉમંગ ઉત્સાહની વર્ષા અવિરત ચાલતી જ રહી. સહુ ને ઇન્તઝાર હતો એ દિવસનો, એ ઘડીનો, જ્યારે લગભગ ૪૪ વર્ષો પછી, અમે એક બીજાને મળવાનાં હતાં.

અને અંતે એ દિવસ આવી જ પહોચ્યો. જેમ હું દુબઈથી મુંબઈ પહોંચ્યો, તેવી જ રીતે ઘણા લોકો બહારગામ થી અને બે-ત્રણ સ્ત્રી-મિત્રો તો અમેરિકા અને મસ્કતથી સુધ્ધા; મુંબઈ આવી પહોચ્યાં. યોજના મુજબ, સાંજે લગભગ ૪ વાગે હું, એક મિત્ર સાથે તેની ગાડીમાં સ્નેહ-મિલનને સ્થેળે પહોંચી ગયો. અન્ય સહયોગીઓ અને મિત્રો પણ હાજર જ હતાં. કાર્યક્રમનાં સંચાલનની જવાબદારી મને સોંપાઈ હતી, અને આખા કાર્યક્રમની રૂપરેખા મેં સમજી લીધી. જરૂરી બધી સગવડ, વ્યવસ્થા અને ખાણી-પીણીની તૈયારી થઇ ગઈ હતી. ધીરે ધીરે, એક પછી એક એમ મિત્રો આવવા લાગ્યા, અને જોત જોતામાં તો એ સભાગ્રહ લગભગ ૬૫ સ્ત્રી અને પુરુષ મિત્રોથી છલોછલ ભરાઈ ગયું. ગુજરેલા સમયે છેલ્લે જેમને ‘છોકરા-છોકરી’ તરીકે જોયાં હતાં, તેઓને આજ આધેડ વયનાં ‘સ્ત્રી-પુરુષો’ બનાવી નાખ્યાં હતાં. મળતાં વેંત જ સહુ એકમેકની સ્નેહ, ઉષ્મા, આશ્ચર્ય, કૌતુક, અને પ્રશન્શાની અદલ-બદલમાં વ્યસ્ત થતા ગયાં. લગભગ એક કલાક ચાલેલ એ શરૂઆતી મેળ-મિલાપ પછી, વિધિવત કાર્યક્રમની મેં શરૂઆત કરી. આયોજ્ન મુજબ, પોતાના અલ્પ પરિચય પછી, ઉપસ્થિત સહુને એક પછી એક; સામે મંચ ઉપર આવીને; પોત પોતાનો અલ્પ પરિચય, વ્યવસાઈક અને કૌટુંબિક માહિતી, જીવનનો હજી સુધીનો પ્રવાસ, જેવા મુદાઓ આવરી લેતાં વિષયો ઉપર માહિતી આપવાનું કહેવામાં આવ્યું. થોડો ગણગણાટ શરુ થયો, અને પ્રથમ મિત્રને હું આમંત્રિત કરું એવામાં જ ટોળામાં થી એક સ્ત્રી-મિત્રનો અવાજ આવ્યો. તેણે સૂચન કર્યું કે, ઉપરોક્ત માહિતી ઉપરાંત દરેકે; એક વાતનો ખુલાસો પણ કરવો જોઇશે, કે બોલનાર વ્યક્તિ શાળા દરમ્યાન, ક્યા પાત્રથી, એટલે કે કોનાથી સૌથી વધુ આકર્ષાઈ હતી. આજના જમાનામાં જેને ‘ક્રશ’ કહેવાય છે તેમ. જેમ કે કોઈ ફિલ્મ સ્ટાર, કોઈ રમતવીર, અથવા તો શાળાની જ કોઈ વ્યક્તિ, વગેરે. સૌ એ હર્ષભેર એ સૂચન તાળીઓના ગડગડાટથી માન્ય પણ કર્યું. “મજા આવશે”, એ વિચાર થી.

“ક્યાં ખોવાઈ ગયા ડોક્ટર સા’બ..કેમ કાઈ બોલતા નથી?…હાહાહાહાહાહા….નવાઈ લાગી હશે નહી?..આમ અચાનક ફોન પર મારો અવાજ સાંભળી ને ?!” હસતાં હસતાં તે ની ટીખળ હજુ ચાલુજ હતી.

“હ…નાં… નાં… એવું તો કાઈ નથી…., પણ….!” હું આગળ કાઈ બોલી જ ન શક્યો.

કેવી રીતે બોલું? એ દિવસનાં એ પ્રસંગ પછી…!

થયું એવું, કે ઉપર કહ્યા પ્રમાણે સ્નેહમિલનનો એ કાર્યક્રમ શરુ તો થયો. એક પછી એક પુરુષ અને સ્ત્રી મિત્રો આવતાં ગયાં, અને નક્કી કર્યા પ્રમાણે સૌ પોત પોતાની જીવન યાત્રાની ઝલક આપતાં ગયા, અને હા સાથે સાથે પેલા પોતાના ‘ક્રશ’ વાળી વ્યક્તિના નામો પણ. આ રીતે હાજર સૌને માહિતી અને મનોરંજન એકસાથે જ માણવાનો મોકો મળી રહ્યો હતો. ક્રમશ: એ ૬૫ સભ્યોની વાત પૂરી થતાં, સહુની આંખો હવે મારી તરફ વળી. માઈક્રોફોન હાથમાં લઇને મેં પણ મારી જીવની ની રૂપરેખા આપી, અને વિધાન પૂરું કરીને હવે આગળના કાર્યક્રમની ઘોષણા કરું તેવામાં તો હાજર સૌએ એક સાથે બૂમાબૂમ અને ચીસો પાડીને મને પણ મારા એ વખતનાં ‘ક્રશ’ વાળી વ્યક્તિનું નામ લેવાની માંગણી કરી.

મેં સહુને ચેતવણી આપી કે: ‘જુઓ, હું ખોટું બોલતો નથી, શું સહુ માં સત્ય સાંભળવાની હિમ્મત છે ખરી ?’

સામે એકજ સ્વરે બધાએ હા-કારો કર્યો. એ હાકારામાં તે પણ શામિલ જ હતી. ઘણાં ખેપાનીઓએ તો સિટીઓ પણ વગાડી અને મારો ઉત્તર સાંભળવા સહુ તત્પર થઇ ગયા. એક લાંબો સ્વાસ લઇને, થોડા ગંભીર થઇને મેં કહ્યું:

“મિત્રો, મને આનંદ છે કે એ વખતની મને મન-ગમતી, વ્યક્તિ, જેની ઝંખતા હું ત્યારે સતત કર્યા કરતો હતો, એ વ્યક્તિ; સદનસીબે અહિં હાજર જ છે, અને એ ખુબસુરત છોકરી હતી: “………….” , એમ કહેતાંક ને મલકાતાં મારી આંગળી મેં તેની તરફ ફેરવી !

મારા તદ્દન અનપેક્ષિત વિધાનથી અને કબુલાતથી, એ તો જાણે શરમ થી લાલ ઘૂમ થઇ ગઈ, અને નીચું જોઈને ચહેરાના ભાવો અને લાગણીઓ છુપાવવા લાગી. ત્યાં હાજર સહુ તાળીઓ પાડવા લાગ્યા, અને એ ગડગડાટમાં કોઈ કેટલાંય,.. “વોવ”,…. “ક્મોન.., “ક્યા બાત હૈ !”… “કોન્ગ્રેટ્સ,” …..”જ્હ્કાસ”….જેવા વિવિધ ઉદ્ગારો છવાઈ ગયાં. તેની આજુ બાજુ બેઠેલી કેટલીક સ્ત્રીમિત્રો તો વળી તેની સાથે હાથ મિલાવીને અભિનંદન આપવાની કોશિષ કરવા  લાગ્યાં; તેવામાં જ એ લાલ ઘૂમ રડતા ચહેરે, નીચે મોં એ, ઉભી થઇ, દરવાજા તરફ ચાલવા લાગી, અને ત્યાં થી બહાર નીકળી ગઈ. તેને જતી જોઈને સભાગૃહમાં એકદમ સન્નાટો છવાઈ ગયો. સહુ એકદમ ચૂપ થઇ ગયાં અને એકમેકને જોવા લાગ્યાં. પળભરમાં તો એ બધા; જાણે કોઈ ગુનેગારને તાકતા હોય એમ મારી તરફ જોવા લાગ્યાં. મને પણ જાણ થઈ કે આતો “હસવામાં થી ફસવું થઇ ગયું.” ! મજાક મસ્તીમાં કોઈ સભ્યતાની સીમાનું ઉલ્લંઘન તો નથી કરી નાખ્યું ને મેં? પશ્ચાતાપની એક લ્હેર મારા મનમાં થઈને આખાય શરીરમાં વીજળી વેગે ફરી વળી. બીજી જ પળે હું પણ, તેની પાછળ પાછળ બહાર ભાગ્યો. ત્યાં સુધીમાં તો ઝડપથી દાદરા ઉતરીને એ ભોંયતળિયે પહોંચી ગઈ હતી, મેં તેને સાદ દઈને બોલાવી, થોભવા પણ કહ્યું. પણ તેણે કોઈ પ્રતિસાદ ના આપ્યો. તીવ્ર ગતિથી હું નીચે પહોચું ત્યાં સુધીમાં તો, સામે જ; ડ્રાઈવર સહિત ઉભી પોતાની કારમાં; તે બેસી ચુકી હતી. મેં તેને હાથોનાં ઈશારાથી અને મોટે સાદે પણ, થોભવા કહ્યું, મારી વાત સાંભળવાનું સૂચન પણ કર્યું, પણ તેણે અણદેખી કરીને ડ્રાઈવરને ગાડી ઝડપથી ચલાવવા કહ્યું. જોત જોતામાં તો એ ગાડી પૂરપાટ ઝડપે, મુખ્ય રસ્તે વળી ગઈ અને અદ્રશ્ય પણ થઇ ગઈ.

આ બધું એટલી ઝડપથી બની ગયું, કે હજી પણ હું પરિસ્થિતિ પામવાનો પ્રયત્ન કરતો રહ્યો. મારી પાછળ પાછળ બીજા ઘણા સ્ત્રી અને પુરુષ મિત્રો પણ નીચે આવ્યાં. સૌનાં ચહેરા ગમગીન અને ઉદાસ હતાં. તેમના મસ્તકની લકીરો અને અબોલ હોઠો તેમની લાગણીઓ ને નિશબ્દ રીતે પણ આબેહુબ ચીતરી રહ્યાં હતાં.  “આ શું થયુ ? .. કેમ થયું,? .. નહોતું થવું જોતું..!”; જેવા મનોભાવ સ્પષ્ટપણે પ્રતીત થતા હતાં.

“આઈ એમ સોરી,,, દોસ્તો…”!, બનેલી ઘટનાની પૂર્ણ જવાબદારી ઉપાડતાં, મેં બે હાથ જોડીને એ લોકોની માફી માંગવાનો પ્રયત્ન કર્યો, અને હું પણ કાર્યક્રમ છોડીને; બાહર તરફ જવા લાગ્યો. પણ, ત્યાં ઉપસ્થિત દરેકે એ જ મત વ્યક્ત કર્યો કે ‘જે થયું એ થયું’, ચાલો ફરી ઉપર જઈએ અને બાકીનો કાર્યક્રમ ઉજવીએ. મરજી ન હોવા છતાં પણ, મને-કમને હું ફરી તેમની સાથે સભાગૃહમાં ગયો. ત્યાં, અગાઉ નક્કી કરેલ ક્રમ મુજબ અંતાક્ષરીનો કાર્યક્રમ શરુ થઇ ચુક્યો હતો. મારી સાથેનાં મિત્રો સાથે હું એક તરફ બેઠો, અને સ્વસ્થ થવાનો અને તે થી પણ વધુ, સ્વસ્થ દેખાવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગ્યો. મને જોતાં જ મિત્રોમાં ગણગણાટ વધી ગયો. પણ, એ પછી, આગળ આ ઘટના બદ્દલ કોઈ કાંઈ બોલ્યું નહિ.

એક મિત્ર મારે માટે શરબતનો ગ્લાસ લઇ આવ્યો. “તને કદાચ, ખબર નહી હોય, પણ, લગભગ ચાર વર્ષો પહેલા તેના પતિ ગુજરી ગયા છે.., કદાચ….એટલે..”,; મને શરબતનો ગ્લાસ આપતાં ધીમે થી એ બોલ્યો.

“અરે, નહી રે..એમ તો એ…ખુબ જ સ્પોર્ટી છે….ચિયરફુલ પણ; આજે ખબર નહિ આમ કેમ ?”, પાસે જ બેઠેલા બીજા મિત્રે ટાપશી પુરાવી.

“અરે યાર, એ વખતે તો આપણો પેલો સીનીયર ‘ફલાણો’…તેનો ફેવરેટ મિત્ર હતો…હમેશા સાથે ને સાથે જ રહેતાં એ લોકો. લાઈબ્રેરી, કેન્ટીન, રસ્તે આવતાં-જતાં; બંને સાથે ને સાથે જ દેખાતાં -કેમ ભૂલી ગયા બધા ?..અને હવે આ તારી કબુલાત…એટલે….કદાચ..’કન્ફયુઝ’ થઇ ગઈ બિચારી…..”, બીજા એક મિત્રે માહોલ હળવું બનાવવાની કોશિષ કરી.

“અને હા, તેં તો પહેલા થી ‘વોર્નિંગ’ પણ આપી હતી બધાને, પણ બધાને તો સાચું સાંભળવું જ હતું, એમાં તારો શું વાંક ?”, એક સ્ત્રી મિત્રે મને નિર્દોષ હોવાનો જાણે દાખલો જ આપતા કહ્યું.

આવી અને આના જેવી ઘણી વાતો ચાલી. તેમાંના કોઈને પણ કશો’ય ઉત્તર આપવાની કે તેમની સામે મારી વાત મુકવાની મન:સ્થિતિ જ એ વખતે ન્હોતી મારી. બહેર મારી ગયેલ મગજ સાથે હું, ત્યાં હાજર હતો, પણ મનનો કચવાટ અને અશાંતિ મને બેચેન કરી રહ્યા હતાં. સામે અને આજુબાજુ ઉપસ્થિત મિત્રોની આંખો સાથે આંખો મિલાવવાની હિમ્મત પણ હું હારી ચૂક્યો હતો.

આયોજન પ્રમાણે આખો કાર્યક્રમ લગભગ બીજા બે કલાકે પૂરો થયો. લોકો જ્યારે જમવા માટે બહાર અગાશીમાં ગયા, કે કોઈને પણ કહ્યા વગર હું ત્યાં થી ચુપચાપ બહાર સરકી ગયો, અને ઓટોરિક્ષા પકડીને મારાં ઘર તરફ પ્રયાણ કર્યું. રસ્તે જતાં મેં તેને મોબાઈલથી ફોન કરવાની કોશિશ કરી, પણ, તેનો મોબાઈલ બંધ જ હતો. રાત્રે ઘેર જઈને પણ લગભગ દર પંદરેક મીનીટે મેં કોશિશ ચાલુ રાખી, કે ક્યારે હું તેની સાથે વાત કરું, મારી સફાઈ આપું, અને જો તેને માઠું લાગ્યું હોય તો તની માફી પણ માગું, પણ મારા બધા જ પ્રયત્નો વ્યર્થ નીવડ્યા. એ રાતે મને ઊંઘ ન આવી. તેના પછીને દિવસે ફરી મેં તેનો સમ્પર્ક કરવાની કોશિષ કરી. પણ એ મારો ફોન જ ઉપાડતી જ ન્હોતી. તેની જ એક નિકટતમ સ્ત્રી-મિત્ર મીતાને પણ ફોન કરીને કહ્યું, કે હું તેની સાથે બસ બે જ મિનીટ વાત કરવા માંગુ છું, મહેરબાની કરીને મારો ફોન ઉપાડવાનું તેને કહે, અથવા તો મને એ પોતે ફોન કરે. પણ બધા પ્રયત્નો વ્યર્થ. મારા કાર્યક્રમ મુજબ, તે પછીના ત્રીજા દિવસે, રજાઓ પૂરી થતાં મારે દિલ ઉપર એક ભારી ભરખમ બોજ લઇને પાછું દુબઈ ભેગું થઇ જવું પડ્યું. ત્યાં પહોંચીને પણ મેં ખુબ કોશિશ કરી તેની સાથે સમ્પર્ક કરવાની, પણ, લગાતાર એ મારો ફોન કાપી જ નાખતી.  કહેવાય છે ને કે: ‘દુખ નું ઓસડ દહાડા’..એ પ્રમાણે કાળક્રમે એ વાત અને એ વાત નું ગામ્ભીર્ય ધીરે ધીરે ઓસરતું ગયું.

અને આજ, સવાર સવારમાં જ તે નો ફોન… છે ને અજુગતું અને અનપેક્ષિત. એક આનંદદાયી ઝટકો જાણે.

“તો ડોક્ટર સા’બ, શું કરો છો, આજે……આઈ મીન…સાંજે?”. મારી વિચાર-તન્દ્રામાંથી ફરી તેણે મને જગાડ્યો.

“બસ.. ખાસ કાંઈ નહિ….મારા દીકરા સાથે..કદાચ, ક્યાંક. ડીનરમાં જાઉં, પણ. હજી કાંઈ નક્કી નથી….”, થોડા આશ્ચર્ય અને થોડા ઊંડા શ્વાસે મેં કહ્યું.

“ગ્રેટ..તો એમ કરીએ…આજે સાંજે ૬ વાગ્યે….આપણે ‘ગોદરેજ’ વાળા ‘સી.સી.ડી.’ માં મળીએ છીએ…ઓ કે ?  તમારા  હીરાનંદાની પવઈથી તો નજીક જ છે, અને હું’ય ત્યાં હાજર જ હોઇશ…ઓ કે ?..ચાલો…બાય…!” કહેતાંક ને તેણે ફોન મૂકી દિધો. મારા પ્રત્યુત્તરની રાહ પણ ન જોઈ, જાણે તેને ખાતરી જ હતી, કે હું મળવાનો ઇનકાર કરીશ જ નહિ. અને સમય સર ત્યાં પહોચી જ જઈશ. મગમાં વધી-ઘટી ચા, ગટગટાવીને મેં છાપું એક તરફ ફેંક્યું. હવે એ વાંચવાની મન:સ્થિતિ જ ન હતી. થોડીવાર સુન-મુન બેઠો રહ્યો. પછી જરૂર મુજબ નિત્યક્રમ પતાવીને ટી વી ચાલુ કરી ને બેઠો…પણ,…ચિત્ત તો વિચારોનાં વમળમાં જ પરોવાયું હતું.

તે પછીનો સમ્પૂર્ણ દિવસ હું દ્વિધામાં જ હતો. ૫ જુલાઈની એ ઘટના, તેની નારાજગી, મારો અને મારા ફોન નો દ્રઢ બહિષ્કાર અને આજ સવારનાં તેના ફોનની ઘટના, એક પછી એક, મારા માનમાં ચકરાવા જ લઇ રહી હતી. શું પ્રયોજન છે હવે; આટલે દિવસે મળવાનું. જે વ્યક્તિ અત્યાર સુધી મને કે મારા ફોનને સુદ્ધાં ટાળતી રહી, તે સામેથી મને કેમ બોલાવે છે? એ ત્યાં એકલી આવશે, કે કોઈને લઇ ને આવશે? જેવાં અનેક પ્રશ્નો મનમાં ઉઠ્વા લાગ્યાં, અને મને વધુ ને વધુ વિવ્હ્લળ કરતા રહ્યા. જેમ તેમ સમય પસાર કરવાનો પ્રયત્ન કરતો રહ્યો.

નિર્ધારિત સમયે, હું ‘સી.સી.ડી.’ ની એ શાખાએ પહોંચ્યો. તેના દાવા પ્રમાણે, એ અગાઉ થી જ મારી રાહ જોતી બેઠી હતી. એકલી જ હતી. પિસ્તા રંગની પ્લેન સાડી, અને મહેંદી રંગનું ભાતીગળ બ્લાઉઝ. ચહેરાની ખુબસુરતી અને છટા, હજી ય એવી ને એવીજ, જેવી, લગભગ ૪૫ વર્ષો પહેલા હતી, ફર્ક હતો ફક્ત ઉમરે ઉપસાવેલી થોડી કરચલીઓનો. ઉપરનાં એર-કન્ડીશન મશીનની ધારદાર હવાને કારણે તેનાં વાળની લટ અને સાડીનો છેડો, ફરકતાં હતાં, અને ચહેરા ઉપર એક આછું પણ મોજીલું સ્મિત મને આવકારતું હતું.

“ઓ,,,હાય….પધારો..ડોક્ટર સા;બ”, હું નજીક પહોંચ્યો કે ઉભા થઇને તેણે મારી સાથે હાથ મિલાવતા આવકાર્યો. “ બેસો..” સામેની જ ખુરશી ઉપર બેસવાનું સૂચન કર્યું.

“હાય.. થેન્ક્સ…”, બોલતાં હું ખુરશી પર ગોઠવાણો…હાથમાંની ગાડીની ચાવી મેં વચ્ચેના ટેબલ ઉપર મૂકી. મને અહેસાસ હતો કે હું ‘સી.સી.ડી.’ માં પ્રવેશ્યો ત્યારથી જ એ મને એકીટશે નીરખી રહી હતી. જાણે મારી આર પાર જોતી ન હોય!

“લુક. .હિયર….આઈ એમ સોરી…. રીયલી…..પેલા દિવસ અને એ ઘટના માટે…..ઇન ફેક્ટ…” ; થોડી પળો ની અસહ્ય ખામોશી પછી, હું બોલ્યા વિના ન રહી શક્યો.

“ઓહ.. ફરગેટ ઇટ મેન…રીલેક્ષ….”, એક આછા સ્મિત સાથે તેણે મને આગળ બોલતા રોક્યો. “ શું લઈશ ? મેં બે ‘કેફે કેપીચીનો’ ઓર્ડર કરી છે, ચાલશે ને ? કે બીજું કાંઈ ?” મને પૂછ્યું.

“નો…નો..આઈ જસ્ટ કાન્ટ.રેલેક્ષ….આઈ કાન્ટ…..તને ખબર છે, તે દિવસ થી હું મારી જાતને કોટલો ધિક્કારું છું.?” ખુલાસો આપવાની ફરજ મારી હતી, એ સમજીને મેં ચાલુ રાખ્યું. “પ્લીસ, બોલવા દે મને……સાંભળ, નાહકનું તારું મન અને લાગણી દુભાવવાનો મારો કોઈ ઈરાદો ન હતો… બસ.. વાતમાં થી વાત નીકળી …. અને મસ્તી મજાકમાં થી …”,

“..અને….મસ્તી મજાકમાં થી….મનની સાચી વાત નીકળી ગઈ…એમ જ ને !?..”, તેણે હસતાં હસતાં મને રોક્યો. “અરે તો એમાં શું થઇ ગયું…? થાય હવે આવું તો…આમ આટલું સીરીયસલી નહિ લેવા નું..”, એક ધારદાર નજર મારી તરફ ફેંકતા, પોતાનાં વાળની લટ આંગળીઓમાં રમાડતાં અને લીપસ્ટીકનાં આછા ગુલાબી રંગે રંગાએલ પોતાનો નીચલો હોઠ દાંતો નીચે દબાવતાં મદ-મસ્તીનાં સ્વરમાં તેણે કહ્યું. “અને … બાય ધ.. વે…..એ વખતે કે, એ પછી પણ,.. તું એકલો થોડો જ હતો…. મારા તરફ આકર્ષાએલો…..ઘણાં હતા, અને રહ્યા છે… યાર…!”

“તો પછી, એ દિવસે, એમ અચાનક.. તું ત્યાંથી કેમ નીકળી ગઈ? અને એ પણ, રડતાં રડતાં, કોઈની’ય સાથે કાંઈ પણ બોલ્યા વગર, અને ત્યાર પછી, મારા ફોન પણ તું ટાળતી રહી… કેમ ? શામાટે ?  મને એક વાર ખુલાસો કરવાનો મોકો તો આપવો જોઈતો હતો તારે…!” મેં જાણે એક જ શ્વાસે મારી વ્યથા વ્યક્ત કરી નાખી.

એવામાં ત્યાંની જ એક છોકરી આવી ને અમારી કોફી ટેબલ ઉપર મૂકી ગઈ.

“સાચું કહું, તો એ દિવસે.. હું વધુ પડતી ‘સેન્ટી’ થઇ ગઈ હતી. અને ત્યાં, જાહેરમાં મારું નામ તારે મોઢે સાંભળ્યા પછી, કાંઈ કેટલાય ભાવ મનમાં ઉભર્યા. હું પરિસ્થિતિનો સામનો કરવાની સ્થિતિમાં ન હતી, ગુસ્સો, અણગમો, લજ્જા, અને એવા જ અનેક ભાવો એક સાથે મનમાં જાગ્યાં, અને આપણા બે વચ્ચે કોઈ બોલા-ચાલી થાય, કોઈ તમાશો સર્જાય, કે લોકો એ વાતની મજાક ઉડાવે એ પહેલા ત્યાંથી પલાયન થવાનું જ મેં ઉચિત સમજ્યું.  હા, બીજે દિવસે મીતાએ પણ મને તારો ‘મેસેજ’ આપ્યો હતો, પણ મારી હાલત તારી સાથે વાત કરવાની હતી જ નહિ. એટલે તારા ફોન પણ હું ટાળતી રહી.”, કોફી પીતાં પીતાં તેણે ખુલાસો કર્યો.

“જો..એક વાત સમજવાની  કોશિષ કર,….એ વખતે, ત્યાં હાજર સહુ હવે તો ૬૦ ની ઉમર પણ વટાવી ચુકેલા હતા, પરિપક્વ, અનુભવી અને ઠરીઠામ થયેલાં સીનીયર સિટીઝન્સ,….ઘણાઓ તો દાદા-દાદી કે નાના-નાની પણ થઇ ચુક્યા છે. અને એ વખતે મજાક મસ્તીમાં પણ, મારા થી તો સાચુંજ બોલાઈ ગયું…આપણે તો ફક્ત ૪૪ વર્ષો પહેલાની લાગણીઓની જ વાત માત્ર કરતા હતા.!”, મેં..પણ કોફી નો આસ્વાદ માણતાં; મારી જાતને વધુ સમજાવવાનો પ્રયત્ન ચાલુ રાખ્યો.

“લાગણીઓ ૪૪ વર્ષો પહેલાની હોય, કે અત્યાર ની,.. લાગણી.. તો લાગણી જ હોય છે ને… ડીયર..!”. કહેતાંક તેણે પોતાના પર્સમાંથી એક લાલ ગુલાબ કાઢ્યું. ટેબલ ઉપર સ્થિત મારા જમણા હાથમાં અર્પિત કરતા કરતાં કહ્યું “હેપી વેલેન્તાઈન્સ ડે ટુ યુ….એન્ડ.. થેંક યુ ફોર બિઈંગ માય વેલેન્ટાઈન ટુડે..!” એક તરફના હોઠનાં એ માર્મિક સ્મિત સાથે તેની નટખટ આંખોમાં ઝળઝળીયાનું એક આછું આવરણ સ્પષ્ટ હતું.

અચાનક હાથમાં મળેલ આ ગુલાબેની ભેટ અને આ લાગણી; જેની અપેક્ષા કે સંભાવના મેં કલ્પી સુદ્ધાં ન્હોતી, અનુભવી ને, હું તો અબોલ જ થઇ ગયો. થોડો અસ્વસ્થ પણ. “ઓહ ગોડ .. આ શું ?” મારા ખુલ્લા મો માંથી આ શબ્દો એમને એમ જ નીકળી ગયા… “ પણ…”

“ડોન્ટ વરી…રીલેક્ષ…આજ-રોજ તું મારી સાથે છે, એ મારું સદભાગ્ય છે… એ દિવસે આપણે લગભગ ૪૪ વર્ષે મળ્યા હતાં, એકમેકને પુરા ઓળખતાં પણ ન્હોતાં. એ સમયે મારા પ્રત્યેનું; તારું એ વિધાન અપનાવવા હું તૈયાર જ નહોતી. સાચું કહું તો એ ઘટના પછી, મેં ખુબ વિચાર કર્યો. સાથે સાથે જ છેલ્લા સાતેક મહિનાઓથી તારા વિષે માહિતી ભેગી કરી, ‘સોશિયલ મીડિયા’ ઉપર તારા પોસ્ટિંગ ઉપરથી તારા સ્વભાવ અને ચારિત્રનો પણ અભ્યાસ કર્યો, અને મને લાગ્યું કે નિખાલસ પણે તેં જે કબુલ કર્યું હતું, એમાં કાંઈ ખોટું નહોતું કર્યું. એ રીતે જાહેરમાં સાચું બોલવાની હિમ્મત હોય છે કેટલાઓમાં? અને ફક્ત એ વખતનાં આકર્ષણનો એકરાર કરવાથી કે કરવામાં; બીજો કોઈ અનર્થ કાઢવાની જરૂર જ ન હોય. મને મારી ભૂલ સમજાઈ. અને હું પ્રાયશ્ચિત કરવાનો મોકો જ શોધતી હતી. એવામાં પરમ દિવસે તારો ‘મેસેજ’ વાંચ્યો કે તું અહી મુંબઈમાં જ છે, અને સાથે સાથે આજે જ ૧૪ ફેબ્રુઆરી પણ આવતી હતી. એટલે મેં આ દિવસનો ફાયદો ઉઠાવ્યો…!”, પોતાના હૈયા ની વાત, થોડી ભાવુક થઇને તેણે રજુ કરી.

હું બસ, તેને નિહાળતો જ રહ્યો…તેના ચહેરાનાં બદલાતા ભાવ, એ ભાવોની સાથે વધઘટ થતી ચહેરાની  નૈસર્ગિક લાલી, તેની આંખોનાં ખૂણાઓની એ કલાત્મક કાજલ રેખા, સાફ સુથરા કપાળ ઉપર લહેરાતી રેખાઓ, અને સાડીના છેડા સાથે રમત કરતી તેની આંગળીઓ…અને બીજે જ ક્ષણે મારા હાથમાં નું એ લાલ ગુલાબ..અનાયાસે જ એક સ્મિત ઉપસી આવ્યું મારા હોઠોમાં’ય.

“જો, મને ખબર છે, કે યુ આર..હેપીલી મેરીડ .. તને તારું કુટુંબ, પત્ની, બાળકો અને એ બધું છે… મારી પાસે પણ મારો પોતાનો સંસાર છે… પતી નથી પણ, દીકરા-દીકરી સાથે નો ભર્યો સંસાર છે. આ ગુલાબ ફક્ત એક મર્યાદિત રેખાથી સુરક્ષિત આપણી અગાથ મૈત્રીની જ નિશાની છે, અને તેનાંથી વિશેષ કાંઈ નહિ એ આપણે સ્પષ્ટ રીતે સમજી લઇએ. વી વેર ‘ગુડ ફ્રેન્ડસ’,..ટિલ નાઉ, બટ વી આર ‘બેસ્ટ ફ્રેન્ડસ’ નાંઉ ઓન… આઈ હોપ આઈ એમ વેરી ક્લીયર ઇન ધીસ મેટર..”! તેના નિખાલસપણાનું અને સાંપ્રત પરિસ્થિતિમાં આવું પ્રેમાળ વર્તન અને સાહસી પણ પ્રામાણિક વિચારધારા રાખવાની તેની કુવત, હું તો ફિદા જ થઇ ગયો !

“ઓહ, માય.. ગોડ…. યુ આર સેમ્પલી ગ્રેટ…..મને ખબર નથી કે તારા વખાણ કેવી રીતે, અને કયા શબ્દો માં કરું !!.. ખરેખર.. તારી વાણી અને વર્તનમાં આટલી બધી પરિપક્વતા, કુનેહ અને ચપળતાનું તો કૌતુક કરીએ એટલું ઓછું છે. સાચે જ, આજે હું…નતમસ્તક છું,.. તારી પ્રતિભા સામે…” મેં થોડા ગળગળા થતાં તેને કહ્યું. “યસ, એન્ડ નાવ ધેટ વી આર ‘બેસ્ટ ફ્રેન્ડસ’….આ ગુલાબની રિટર્ન ગીફ્ટ માટે તારે આવતા વર્ષનાં ‘વેલેન્ટાઈન ડે’ ની રાહ જોવી પડશે.”!

તે પછી, છુટ્ટા પડ્યા ત્યાં સુધી, અમે બંને એકમેકને સ્પષ્ટ રીતે જોઈ ન શક્યાં, ખબર નહિ, એનું કારણ; તેની આંખનાં ઝળઝળીયાં હતાં, કે મારી આંખનાં.

– ડો. શૈલેષ ઉપાધ્યાય.

Leave a Reply

error: Content is protected !!